الشيخ أبو الفتوح الرازي

431

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

مفسران خلاف كردند در آن طعام كه يعقوب بر خود حرام كرد پيش ( 1 ) نزول توريت . عبد اللَّه عبّاس و مجاهد و قتاده و ضحّاك گفتند : سبب آن بود كه يعقوب را - عليه السلام - از عرق النّسا رنجى بود ، و اصل آن رنج از رگ پيدا شده بود ، او رگ بر خويشتن حرام كرد . مقاتل و ضحّاك گفتند : سبب آن بود كه يعقوب - عليه السلام - نذر كرد كه اگر خداى تعالى او را دوازده فرزند نرينه بدهد و او به سلامت به بيت المقدّس رسد ، آخرين ايشان را قربان كند . چون خداى تعالى او را دوازده فرزند بداد ، او خواست تا به نذر وفا كند ، برخاست ( 2 ) تا به بيت المقدّس آيد ، خداى تعالى فرشته فرستاد به او ( 3 ) و او را گفت ( 4 ) : من تو را عفو كردم از ( 5 ) اين نذر به امتحانى كه تو را كنم ( 6 ) . يعقوب شاد شد ، و يعقوب فردى بود قوى و بطَّاش و كس پيش او به كشتى بنه ايستادى ، و در [ 441 - پ ] مصارعت قوّت او نداشتى . فرشته ( 7 ) آمد در پيش او ، او گمان برد ( 8 ) كه او دزدى است از سر قوّت خود با او در آويخت . آن فرشته ( 9 ) آمد در پيش او ، او گمان برد ( 10 ) كه او دزدى است از سر قوّت خود با او در آويخت . آن فرشته چيزى بر ران يعقوب زد ، ران او درد گرفت و دردى عظيم در او پديد آمد . او از آن رنجور شد ، و يعقوب - عليه السلام - گوشتى دوست داشتى كه در او رگ بود ، او با خداى نذر كرد كه اگر به شود از آن نيز نخورد ، و اين قول ضعيف ( 11 ) است . ابو العاليه و مقاتل و كلبى گفتند گوشت اشتر و شير شتر ( 12 ) بر خود حرام كرد . شهر بن حوشب روايت كرد از عبد اللَّه عبّاس كه : جماعتى جهودان پيش رسول آمدند و گفتند : يا ابا القاسم ! ما را خبر ده تا آن چه طعام بود كه يعقوب بر خود حرام كرد پيش از آن كه توريت فرمود آمد ( 13 ) ؟ رسول - عليه السلام - گفت : به ( 14 ) خداى بر شما ، نه شما مىدانيد ( 15 ) كه يعقوب - عليه السلام - بيمار شد بيمارى سخت ؟ نذر كرد كه اگر

--> ( 1 ) . مب از . ( 2 ) . مج : بر خواست ، با توجّه به وز تصحيح شد . ( 3 ) . دب : فرشته را به او بفرستاد ، مب ، مر : فرشته را بفرستاد به او . ( 4 ) . مب ، مر خداى تعالى مىفرمايد كه . ( 5 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : به . ( 6 ) . وز : گفتم . ( 9 - 7 ) . دب ، آج ، مب : فرشته . ( 10 - 8 ) . مب : يعقوب گمان بردى . ( 11 ) . مج : عظيم ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 12 ) . دب : اشتر . ( 13 ) . آج ، لب ، فق : فرود نيامده بود . ( 14 ) . مب ، مر حقّ . ( 15 ) . دب ، آج ، لب : مىدانى / مىدانيد .